NANNIES ONLY
Een locatievoorstelling in het theater
Louise leest voor uit een rapport van de Waarheidscommissie over de excessen van de apartheid. Dan begint Mathieu over de ideologie van de rassenscheiding in Zuid-Afrika. Hij houdt een betoog over het behouden van culturen, waarvoor het in zijn visie noodzakelijk is om rassen te scheiden.
Welkom in de zwart-wit wereld die niet alleen in Zuid-Afrika bestond en bestaat, maar ook elders. Nannies only neemt u mee op een ontluisterende reis die uiteindelijk naar uw eigen geweten voert. Louise van Wingerden is een 28-jarige actrice uit Zuid-Afrika. Zij speelt deels zichzelf. Als u haar hoort vertellen dat veel blanken in Zuid-Afrika een zwarte nanny hebben, begrijpt u nog beter wat u dan al lang weet: Louise spreekt uit eigen ervaring. Mathieu vraagt echter ook sympathie voor zijn ideologische uiteenzettingen. Vragen en conclusies strijden om de aandacht.
De voorstelling is eerder gespeeld op HartsTocht in 2009, een theaterfestival dat Het Zuidelijk Toneel jaarlijks organiseert in zes grote steden in het zuiden. Daar was Nannies only een grote hit en steevast uitverkocht. Matthijs Rümke regisseerde Mathieu Güthschmidt, Louise van Wingerden en een zwijgende zwarte vrouw. De voorstelling werd verder uitgewerkt op HartsTocht in het voorjaar van 2010.
Voor deze tourneeversie schrijft Erik-Ward Geerlings een tweede deel, een nieuw stuk voor dezelfde acteurs genaamd Next Generation. Hierin plaatst hij drie kinderen op het zonovergoten strand nabij Kaapstad. Het woord is aan de volgende generatie: een zwarte en twee blanke kinderen geboren na de afschaffing van de apartheid. Zij verwerken het drama van hun ouders door het na te spelen. In de speelse mengeling van fantasie en reële details verliezen zij hun onschuld. Net als in de grote mensen geschiedenis toont het kinderperspectief vormen van uitsluiting, geweld en het verlangen naar troost en verzoening.
‘Voor mij zijn de nannies een metafoor voor alle moeders, opvoeders, leraren, ieder die verantwoordelijk is voor de toekomst. Na het zien van Nannies only op festival HartsTocht gingen mijn gedachten uit naar de missie van deze nannies: hoe voorkom je dat de volgende generatie ontspoort? En zo kwam ik uit bij de vraag hoe het leed van de ouders doorwerkt in de volgende generatie.’
‘Bij het afschaffen van de apartheid heeft die zich verinnerlijkt. De apartheid is als het ware ondergronds gegaan. In het gevoelsleven van de mensen bestaat de apartheid nog wel degelijk. En kinderen weten dat, al snappen ze misschien niet waar die woede en de angst en het verdriet vandaan komen. Tot ze gaan graven en ontdekken dat vlak onder de oppervlakte de lijken nog opgestapeld liggen.’
Erik-Ward Geerlings
De martelingen tijdens de apartheid konden het daglicht niet verdragen. Daarom wordt deze voorstelling niet in de theaterzaal gespeeld, maar ergens achteraf in het theater. Misschien in het fietsenhok, of in een opslagruimte. Een locatievoorstelling in uw theater!
De pers naar aanleiding van Nannies only in HartsTocht 2009:
'… Nannies only, waarin de complexe situatie tussen blank en zwart in Zuid-Afrika uit de doeken wordt gedaan. In een donkere kelder van de schouwburg nemen de acteurs Louise van Wingerden en Mathieu Güthschmidt u mee op een indringende, ontluisterende trip door een land dat meer is dan alleen een betoverend vakantieland. Nannies only heeft de potentie om uit te groeien tot iets heel moois…'
(2/6/2009, Esther Kleuver, in: De Telegraaf)
concept Mathieu Güthschmidt, Matthijs Rümke, Louise van Wingerden
tekst Erik-Ward Geerlings
regie Erik-Ward Geerlings, Matthijs Rümke
spel Mathieu Güthschmidt, Esther Mugambi, Louise van Wingerden
toneelbeeld Sanne Danz
kostuums Jolanda van de Ven
met dank aan Nederlands Letterenfonds
